Muzeum pod gołym niebem · rozszerzona rzeczywistość

Poznań, którego już nie ma.

Nowa Synagoga, pocztówka, ok. 1910zbiory prywatne

Cztery budowle, które zniknęły z panoramy miasta, wracają na swoje miejsca. Staniesz tam, gdzie stały, skierujesz telefon i zobaczysz je w rzeczywistej skali.

Gotycka kolegiata, stalowa wieża Poelziga, pierwsze w Polsce trolejbusy i synagoga zamieniona w pływalnię. Modele 3D, animacje, archiwalne zdjęcia i muzyczna audiodeskrypcja w jednym miejscu.

WIZUALIZACJA MODELU 3D
Szkic poglądowywys. wieży ok. 100 m
01 · Stare MiastoPlac Kolegiacki

Kolegiata św. Marii Magdaleny

ok. 12631802

Przez ponad pięć wieków była główną świątynią miasta lokacyjnego. Budowę rozpoczęto w drugiej połowie XIII wieku, a z czasem powstała trójnawowa gotycka bazylika, jedna z największych w dawnej Polsce. Jej wieża z iglicą należała do najwyższych budowli w kraju i przez stulecia wyznaczała sylwetkę Poznania.

Kościół wielokrotnie płonął. Po pożarze w 1773 roku i zawaleniu się murów w 1777 roku odbudowa okazała się niemożliwa. Parafia przeniosła się do kościoła pojezuickiego, który przejął wezwanie św. Marii Magdaleny, a ruiny rozebrano do 1802 roku.

Nie zachował się żaden plan kościoła. Wiedzę o nim przyniosły badania archeologiczne prowadzone pod Placem Kolegiackim od 1996 roku: odsłonięto fundamenty, ponad 1600 grobów i kilkanaście tysięcy zabytków.

Długość
ok. 70 m
Szerokość
ok. 42 m
Nawa główna
ok. 30 m
Wieża z iglicą
ok. 115 m

W aplikacji AR

Spacer dookoła świątyni. Punkt startowy na Placu Kolegiackim, naprzeciw Zegara Historii.

Kolegiata św. Marii Magdaleny
wys. wieży ok. 100 m
02 · GrunwaldTereny MTP, dziś Iglica

Wieża Górnośląska

19111945

Wzniesiona na Wystawę Wschodnioniemiecką Przemysłu, Rzemiosła i Rolnictwa w 1911 roku według projektu berlińskiego architekta Hansa Poelziga. Szesnastoboczną konstrukcję z nitowanej stali ze śląskich hut obudowano cegłą. W środku mieściły się sale wystawowe, na szczycie restauracja z widokiem na miasto, a w górnej części stalowy zbiornik na wodę.

Uchodzi za jedno z pierwszych dzieł ekspresjonizmu w architekturze. Według popularnej opowieści jej sylwetka zainspirowała Fritza Langa przy pracy nad filmem „Metropolis”. W 1929 roku służyła Powszechnej Wystawie Krajowej.

Zniszczona podczas walk o Poznań w 1945 roku. Po wojnie rozebrano jej górne partie, a na zachowanej konstrukcji w 1955 roku stanęła Iglica, dziś symbol Międzynarodowych Targów Poznańskich.

Wysokość
52 m
Masa stali
1375 t
Cokół
ok. 23 m
Architekt
Hans Poelzig

W aplikacji AR

Wejście na teren MTP od ul. Głogowskiej, przy Pawilonie 2. Model ustawiony frontem w stronę parkingu i wejścia na targi.

cyfrowe muzeum Poznania

03 · ŚródkaRynek Śródecki → ul. Bydgoska

Pierwsza linia trolejbusowa

19301970

12 lutego 1930 roku Poznań jako pierwsze miasto w Polsce uruchomił linię trolejbusową. Trasa długości około dwóch kilometrów prowadziła z Rynku Śródeckiego ulicami Bydgoską, Zawady i Główną do ulicy Wiejskiej. Pojazdy sprowadzono z Wielkiej Brytanii, a sieć zasilano napięciem 550 V.

W latach 1933–1934 w warsztatach zajezdni przy ulicy Gajowej zbudowano dwa kolejne trolejbusy na bazie 40-miejscowych autobusów Renault, z aparaturą elektryczną z wagonów tramwajowych. Poznaniacy nazywali je „biedatramwajami”.

Po wojnie sieć rozrosła się do kilku linii. Z czasem przegrała z autobusami i tramwajami: ostatni trolejbus zjechał z trasy 29 marca 1970 roku.

Uruchomienie
12.02.1930
Długość trasy
ok. 2 km
Napięcie
550 V
Ostatni kurs
29.03.1970

W aplikacji AR

Start przy muralu na Śródce. Trolejbus wyjeżdża zza rogu, przejeżdża za twoimi plecami i skręca w ulicę Bydgoską. Idziesz za nim trasą dawnej linii.

Pocztówka „Posen – Synagoge”, przed 1918kopuła: 20 m wys.
04 · Stare Miastoul. Wroniecka / ul. Stawna

Nowa Synagoga

19071940

Najokazalsza bóżnica Wielkopolski. Zaprojektowało ją berlińskie biuro Cremer & Wolffenstein, zwycięzca konkursu, a wzniesiono ją w latach 1906–1907. Budowla na planie krzyża łączyła formy neoromańskie z orientalnymi, a nad nią górowała kopuła kryta miedzianą blachą.

Ostatnie nabożeństwo odbyło się we wrześniu 1939 roku. W latach 1940–1941 Niemcy przebudowali synagogę na pływalnię dla żołnierzy Wehrmachtu: rozebrali kopułę, skuli dekoracje i zatarli żydowski charakter wnętrza.

Pływalnia miejska działała tu jeszcze przez dziesięciolecia. W 2002 roku budynek wrócił do gminy żydowskiej, a basen zamknięto w 2012 roku. Dziś stoi pusty, w kształcie nadanym mu w czasie wojny.

Kopuła – wysokość
20 m
Kopuła – średnica
17 m
Miejsca (mężczyźni)
600
Projekt
Cremer & Wolffenstein

W aplikacji AR

Przywracamy pierwotną bryłę z kopułą. Obserwacja od strony skweru Rabina, model kończy się od strony parkingu.

Od synagogi do pływalni

przewiń →
1906

Projekt elewacji z konkursu. Na rysunku podpis „Die neue Synagoge in Posen”.

1907

Uroczyste otwarcie. Przed wejściem tłum mieszkańców.

przed 1939

Wnętrze z aron ha-kodesz pod wielkim łukiem i galeriami dla kobiet.

1940

Projekt przebudowy na pływalnię opublikowany w niemieckiej prasie.

PRL

Pływalnia miejska. Lekcja pływania dla dzieci.

lata 80.

Napis „Pływalnia Miejska” w miejscu dawnego wejścia.

po 2012

Po zamknięciu basenu. Pod sklepieniem wciąż widać układ dawnej świątyni.

dziś

Projekcja dawnego wnętrza na ścianie hali basenowej.

Mapa punktów 3D

Gdzie stanąć z telefonem

Obiekty można oglądać tylko tam, gdzie naprawdę stały. W każdym miejscu znajdziesz oznaczony znacznik. Wybierz punkt, żeby zobaczyć, skąd patrzeć.

Aplikacja AR · bezpłatna

Budynki wracają na swoje miejsca

Aplikacja pokazuje zrekonstruowane obiekty w rzeczywistej skali, wpisane we współczesną zabudowę. Działa w miejscach oznaczonych znacznikami.

Krok 1

Pobierz aplikację

Bezpłatnie w Google Play i App Store. Treści możesz pobrać wcześniej przez Wi-Fi.

Krok 2

Znajdź znacznik

Wybierz jeden z czterech punktów na mapie i udaj się do wskazanej lokalizacji.

Krok 3

Skieruj telefon

Uruchom wybrany obiekt w aplikacji i skieruj telefon w miejsce, w którym znajdował się kiedyś.

Wycieczka z drona

Historia z góry

Przelot nad wszystkimi czterema miejscami i muzyczne audiodeskrypcje, które opisują obiekty także osobom niewidomym i słabowidzącym.

Muzyczna audiodeskrypcja

  • Kolegiata św. Marii MagdalenyOpis bryły i wnętrza
    –:––
  • Wieża GórnośląskaKonstrukcja i widok ze szczytu
    –:––
  • Pierwsza linia trolejbusowaPrzejazd przez Śródkę
    –:––
  • Nowa SynagogaKopuła, wnętrze, przebudowa
    –:––

Zdigitalizowane materiały archiwalne

Archiwum

Pocztówki, fotografie, projekty i wycinki prasowe zebrane podczas prac nad rekonstrukcjami. Kliknij, żeby powiększyć.

Nowa Synagoga, pocztówka barwnaok. 1910 · zbiory prywatne
Sąsiednia synagoga, w tle kopułaprzed 1939 · źródło do ustalenia
Wnętrze z aron ha-kodeszprzed 1939 · fotopolska.eu
Hala basenowalata 2000. · Wirtualny Sztetl
Stan obecnyul. Stawna · fotopolska.eu
Pływalnia Miejskalata 80. · CYRYL

Wirtualne spacery 360°

Rozejrzyj się po okolicy każdego zabytku

Cztery miejsca w Poznaniu, cztery historie. Sprawdź ich dokładne lokalizacje i zaplanuj swoją trasę.

Katalog modeli 3D

Zobacz przeszłość miasta na miejscu

Podejdź do wybranej lokalizacji, uruchom aplikację i skieruj telefon tam, gdzie kiedyś znajdował się obiekt.

O projekcie

Interaktywne Muzeum Pamięci Zabytków Architektury Wielkopolski odtwarza nieistniejące budowle Poznania w rozszerzonej i wirtualnej rzeczywistości. Etap I obejmuje cztery obiekty.

Informacje

Źródła tekstów: Wikipedia (Kolegiata św. Marii Magdaleny w Poznaniu), Projekt Kolegiata UAM, Wirtualny Sztetl (Nowa synagoga w Poznaniu), Kultura u Podstaw (Wieża Górnośląska), kultura.poznan.pl (Trolejbusy na zakrętach historii). Zdjęcia: CYRYL, Wirtualny Sztetl, fotopolska.eu, zbiory prywatne.